قواعد عقلی و فلسفی از اساسی ترین مسائل تشکیل دهنده مقدمات فلسفی است. مقدماتی که با توجه به بدیهی بودن شان نیاز به دقت بیشتری دارند زیرا همه می پندارند که این قواعد را می دانند در صورتی که با یک دقت عمیق متوجه می شویم که ممکن است آنچنان که می پنداریم نباشد

قاعده بسیط الحقیقه
قواعد عقلی و فلسفی

شرح قاعده بسیط الحقیقه

قاعده بسیط الحقیقه یعنی چیزی که در حقیقت، بسیط و کامل بالذات است و هیچ قیدی ندارد، همه چیز است و وحدت محض است. آنچه مطالعه می‌کنید خلاصه‌ای از شرح این قاعده است که در کتاب قواعد کلی فلسفه در فلسفه اسلامی نوشته دکتر دینانی به چاپ رسیده است
ادامه مطلب
هر شیء مدرک با آنچه ادراک می کند، شباهت دارد
قواعد عقلی و فلسفی

هر شیء مدرک با آنچه ادراک می کند، شباهت دارد

‏الشیء إنّما یدرک ما هو شبیهه/ شیخ الرئیس ابوعلی سینا این قاعده را به فیلسوف قدیم یونان انباذقلس که یکی از ‏فلاسفه معروف است، نسبت داده است. هر شیء مدرک با آنچه ادراک می کند، شباهت دارد
ادامه مطلب
ذات شیء هرگز مقتضی نیستی خودش نیست
قواعد عقلی و فلسفی

ذات شیء هرگز مقتضی نیستی خودش نیست

‏به مقتضای این قاعده، هیچ چیز خود به خود نابود نمی شود و ذات شیء هرگز مقتضی نیستی خود نمی باشد. بلکه همواره نیستی عارض بر ذات شیء می شود؛ زیرا اگر ذات هر شیء نیستی را اقتضا می کرد، هرگز موجود نمی شد.
ادامه مطلب
منشأ صدور چیزی منشأ صدور ضد آن نیست
قواعد عقلی و فلسفی

منشأ صدور چیزی منشأ صدور ضد آن نیست

‏صدرالدین قونوی این قاعده را یک قاعده عام می داند. یعنی هر چیزی که بتواند مصدر یک شیئ و یا اشیاء قرار گیرد، از دایره شمول آن بیرون نخواهد بود. به موجب این قاعده، مبدأ صدور هر شیئ هرگز منشأ صدور ضد خود نیست، بلکه آنچه صادر می شود، همواره با مصدر خویش مناسبت دارد
ادامه مطلب